Drie enorme balgen beschermen West-Overijssel tegen het water

Sinds december 2002 wordt West-Overijssel beschermd door een unieke constructie: de balgstuw bij Ramspol.

Meer informatie?

• Wilt u weten hoe de balg in werking treedt? Ga dan naar de animatie of bekijk een kort webfilmpje.
• Zie ook de rechterbalk met links naar overige informatie.

Automatische veiligheid binnen één uur.
Gemiddeld één keer per jaar, bij een forse noordwesterstorm, biedt het water bij Ramspol tussen het Ketelmeer en het Zwarte Water een spectaculair schouwspel. Langzaam komen drie immense balgen boven water, die de woeste golven uit het IJsselmeter een halt toeroepen. De drie balgen zijn per stuk zo groot als tien rijtjeshuizen en hebben samen een lengte van 240 meter. Zodra de situatie dat vereist, worden ze geheel automatisch gesloten. Binnen een uur is de waterkering op hoogte en het achterland veilig.

Waarom niet ‘gewoon’ een kering met hefdeuren, zoals in Zeeland?
Dat heeft te maken met de omgeving. Een dertig meter hoge hefdeurconstructie zou afbreuk doen aan de schoonheid van dit prachtige, gevarieerde waterlandschap, met wijdse vergezichten. En verder stroomopwaarts gelegen kronkelende dijkjes, eeuwenoude terpboerderijen, statige landgoederen en karakteristiekestadjes en dorpen. De balgstuw ligt onzichtbaar onder de wateroppervlakte, totdat hij automatisch door het Beslis- en Besturings-systeem tot leven wordt gewekt.

Uniek
De waterkering bij Ramspol is met een doorsnede van 10 meter de grootste balgkering ter wereld. Het systeem op zich is niet uniek. Met name in Japan wordt het veel toegepast om onder normale weersomstandigheden de waterstanden te regelen. Déze kering is juist bedoeld om in abnormale omstandigheden in actie te komen. Ook uniek aan deze balgstuw is dat hij met lucht én water wordt gevuld en als stormvloedkering wordt gebruikt.

Trechter
De balgstuw bij Ramspol speelt een beslissende rol bij het beschermen van West-Overijssel tegen het wassende water van het IJsselmeer. Dat heeft te maken met de vorm die het IJsselmeer in de afgelopen decennia gekregen heeft. Sinds de aanleg van de Afsluitdijk, de vorming van de polders en de bouw van de dijk Lelystad-Enkhuizen is het IJsselmeer niet alleen steeds kleiner geworden, maar heeft het ook steeds meer een trechtervorm gekregen, met het Ketelmeer als smalste punt. Bij een noordwesterstorm wordt het water opgestuwd naar het Zwartemeer en het Zwartewater, richting de stadsgrachten van Zwolle en de Sallandse Weteringen met als gevaar een overstroming van een groot deel van West-Overijssel.

Dat gevaar is nu aanzienlijk verminderd.